Zięba (Fringilla coelebs) to niewielki ptak wielkości wróbla, jeden z najbardziej pospolitych ptaków europejskich. Ubarwienie wiosenne samca jest popielate na karku i wierzchu głowy, brązowe na grzbiecie, zielone na kuprze, czarne na czole. Na skrzydle znajdują się dwa charakterystyczne prążki w kolorze białym. Pierś jest różowa, brzuch biały. Na jesień barwy płowieją. Samica ma głowę, grzbiet i przód brunatnoszare. Samiec i samica są tej samej wielkości.
Zamieszkuje lasy i parki, jesienią także pola. W Polsce jest licznym ptakiem lęgowym. Występuje w lasach, zakrzewieniach, parkach, ogrodach.
Zięba jest ptakiem wędrownym. Przylatuje do nas w marcu i kwietniu, odlatuje we wrześniu i październiku na zachód lub południe Europy. Czasem, szczególnie samce, zimują w Polsce.
W okresie przelotów na Mierzei Wiślanej obserwowano przelot do około 1 miliona osobników w ciągu dnia.

Śpiew samca jest krótką zwrotką o bardzo wyraźnie akcentowanym początku i zakończeniu, utrzymaną w szybkim tempie. Terytorium samca jest niewielkie, wynosi 40-60 m wokół gniazda. Samiec śpiewa intensywnie przez cały dzień w jego obrębie, zmieniając miejsca śpiewu co kilka – kilkanaście strof, aż do czasu wylęgu piskląt. Śpiew ten można by zapisać jako „cicicicittjutjutju cettir” lub wg innych „cicicitiotiojutjut – eiwir”. Młode samce zięby uczą się śpiewu od ojców już w kilka dni po opuszczeniu gniazda. Najpierw nasłuchują, a potem powtarzają. Ptaki chowane od pisklęcia bez kontaktu z ptakami dorosłymi odzywają się w sposób bardzo uproszczony.
W rozmaitych rejonach śpiewy samców różnią się nieco („dialekty”), ponieważ zięby nie posiadają stałego – wrodzonego sobie typu pieśni, a powstają one pod wpływem naśladownictwa.
Podobno kiedyś hodowano te ptaki dla pięknego śpiewu. W Belgii, a szczególnie we Flandrii, był zwyczaj organizowania współzawodnictwa samców zięb, który z nich w ciągu godziny wykona więcej „zaśpiewów”. Niektóre samce zięb śpiewały bardzo intensywnie i w ciągu godziny mogły wyśpiewać ponad 400 pełnych zwrotek. W Turyngii w Niemczech za jednego dobrze śpiewającego samca płacono kiedyś cenę, odpowiadającą wartości dobrej krowy. Znawcy rozróżniali podobno nawet ponad 40 rodzajów śpiewu tych ptaków.

Zięba śpiewała w Łazienkach, w czerwcu 2019.

Zamknij menu